Je diploma is binnen. De vlag kan uit, de felicitaties stromen binnen en je bent klaar voor de volgende stap: je eerste echte baan. Vol goede moed open je een vacature. Interessante functie, leuke organisatie, precies jouw vakgebied. Tot je bij de functie-eisen komt: minimaal drie jaar relevante werkervaring.

Daar zit je dan, als pasafgestudeerde. Want hoe doe je werkervaring op als je zonder werkervaring nergens kunt beginnen?

Veel starters in Groningen, Friesland en Drenthe lopen tegen precies die vraag aan. Ze willen graag aan het werk en hebben genoeg te bieden, maar krijgen niet altijd de kans om dat te laten zien. Soms volgt na een sollicitatie een afwijzing, soms blijft een reactie helemaal uit. Dat kan behoorlijk aan je zelfvertrouwen knagen.

Toch ben je waarschijnlijk minder onervaren dan je denkt. In deze blog ontdek je hoe je de ervaring die je al hebt beter zichtbaar maakt, hoe je opvalt tussen andere sollicitanten en hoe een traineeship of werkervaringsplek je dichter bij je eerste baan kan brengen.

Kijk verder dan een officiële baan

Bij werkervaring denk je misschien aan een betaalde functie van minimaal 32 uur per week. Werkgevers kijken gelukkig niet alleen naar functietitels en het aantal jaren dat je ergens in dienst bent geweest. Ze willen vooral weten wat je kunt, hoe je werkt en welke verantwoordelijkheden je al hebt gehad.

Ook buiten een ‘officiële’ baan doe je relevante ervaring op. Denk aan:

• een stage of afstudeeropdracht;
• een bijbaan in de horeca, retail of klantenservice;
• vrijwilligerswerk;
• een bestuursjaar bij een studie- of sportvereniging;
• een evenement dat je hebt georganiseerd;
• een commissie, projectgroep of studentenonderneming;
• mantelzorg of andere verantwoordelijkheden naast je studie;
• projecten die je tijdens je opleiding hebt uitgevoerd.

Een bijbaan in de supermarkt lijkt misschien niet relevant voor een startersfunctie in communicatie. Maar heb je daar klanten geholpen, nieuwe collega’s ingewerkt of onder tijdsdruk problemen opgelost? Dan heb je gewerkt aan klantgerichtheid, samenwerking, verantwoordelijkheid en stressbestendigheid.

Dat zijn vaardigheden die je ook in je eerste professionele functie nodig hebt.

Beschrijf niet alleen wat je deed, maar wat het opleverde

Veel starters maken hun ervaring kleiner dan nodig. Op hun cv staat bijvoorbeeld: “Bestuurslid studievereniging – evenementen georganiseerd.” Daarmee laat je waardevolle informatie liggen.

Maak daarom concreet wat jouw aandeel was: “Als bestuurslid organiseerde ik samen met vier anderen zes evenementen voor maximaal 150 bezoekers. Ik onderhield contact met sprekers, bewaakte de planning en was verantwoordelijk voor de promotie.”

Dat klinkt niet groter dan het is. Het maakt alleen zichtbaar wat je daadwerkelijk hebt gedaan. Stel jezelf daarom bij iedere ervaring drie vragen:

Wat was mijn verantwoordelijkheid?
Waar was jij van? Welke taak of welk onderdeel werd aan jou toevertrouwd?

Welke vaardigheden heb ik gebruikt?
Denk aan plannen, analyseren, presenteren, samenwerken, schrijven, adviseren of omgaan met klanten.

Wat was het resultaat?
Wat heb je afgerond, verbeterd, georganiseerd, onderzocht of opgelost?

Zo verander je ‘weinig werkervaring’ in een duidelijk verhaal over wat jij al kunt.

Solliciteer ook als je niet aan alle eisen voldoet

Een vacaturetekst is meestal een wensenlijst, geen checklist waarop je ieder vakje moet kunnen afvinken.

Vraagt een werkgever drie jaar ervaring, maar herken jij jezelf wel in de werkzaamheden en beschik je over een groot deel van de gevraagde vaardigheden? Dan kan solliciteren nog steeds zinvol zijn. Zeker wanneer je met voorbeelden kunt laten zien dat je snel leert, initiatief neemt en gemotiveerd bent.

Wees daarbij eerlijk. Doe niet alsof je ervaring hebt die je niet hebt. Leg juist uit hoe jouw opleiding, stage, projecten en andere activiteiten aansluiten bij de functie.

Je kunt bijvoorbeeld schrijven:

Hoewel ik nog aan het begin van mijn loopbaan sta, heb ik tijdens mijn stage en afstudeerproject ervaring opgedaan met doelgroepanalyse, contentplanning en het presenteren van adviezen. Die ervaring wil ik graag verder ontwikkelen binnen een professionele organisatie.

Daarmee richt je de aandacht niet op wat je mist, maar op wat je meebrengt en wilt leren.

Maak je sollicitatie passend bij de organisatie

Wanneer je veel afwijzingen krijgt, is de verleiding groot om zo veel mogelijk sollicitaties te versturen. Toch werkt één gerichte sollicitatie vaak beter dan vijf algemene.

Laat in je sollicitatie zien:

• waarom juist deze organisatie je aanspreekt;
• welke werkzaamheden uit de vacature bij je passen;
• welke ervaring daarop aansluit;
• wat je als starter komt brengen;
• wat je graag verder wilt ontwikkelen.

Vermijd algemene zinnen als: ‘Ik ben enthousiast, leergierig en een echte teamplayer.’ Bijna iedere sollicitant kan dat over zichzelf zeggen.

Bewijs het liever met een voorbeeld:

Tijdens mijn afstudeerproject liep de samenwerking binnen onze projectgroep vast. Ik heb toen een nieuwe taakverdeling voorgesteld en wekelijkse overlegmomenten ingepland, zodat we het onderzoek op tijd konden afronden.

Een concreet voorbeeld blijft beter hangen dan een rijtje eigenschappen.

Durf creatief te solliciteren

Je sollicitatie hoeft niet altijd uit een traditionele brief en een standaard cv te bestaan. Kijk goed naar de functie en de organisatie en kies een vorm waarmee je laat zien dat je begrijpt waar je solliciteert.

Wil je bijvoorbeeld werken op een hippe marketing- of communicatieafdeling? Dan kun je natuurlijk een nette brief insturen. Maar misschien laat je met een korte video, een creatieve campagne, een opvallend portfolio of een zelfgemaakt concept veel beter zien wie je bent en wat je kunt.

Creatief solliciteren betekent niet dat je geforceerd grappig of opvallend hoeft te doen. De vorm moet passen bij jou, de organisatie en de functie waarop je solliciteert. Solliciteer je op een financiële of juridische functie? Dan kan een helder vormgegeven analyse of een sterk inhoudelijk voorstel meer indruk maken dan een video.

Het doel is niet om anders te zijn puur om op te vallen. Je wilt werkgevers alvast een voorproefje geven van jouw talent.

Bel voordat je solliciteert

Wil je een functie echt graag? Pak dan de telefoon.

In veel vacatureteksten staat een contactpersoon bij wie je terechtkunt met vragen. Maak daar gebruik van. Met een kort telefoongesprek laat je zien dat je oprecht geïnteresseerd bent en serieus hebt nagedacht over de functie.

Stel geen vragen waarvan het antwoord letterlijk in de vacaturetekst staat. Bereid een paar scherpe vragen voor, bijvoorbeeld:

• Wat maakt iemand volgens jullie succesvol in deze functie?
• Welke uitdaging ligt er in de eerste maanden?
• Hoe ziet de begeleiding van een starter eruit?
• Welke ervaring of eigenschap vinden jullie het belangrijkst?
• Is er ruimte om bepaalde vaardigheden in de functie verder te ontwikkelen?

Na zo’n gesprek heeft de contactpersoon je stem gehoord en al een eerste beeld van je gekregen. Wanneer jouw sollicitatie binnenkomt, ben je niet meer helemaal onbekend.

Verwijs in je brief ook kort naar het gesprek:

Na mijn prettige telefoongesprek met [naam] werd ik nog enthousiaster over de functie, vooral vanwege de ruimte om mij verder te ontwikkelen op het gebied van…

Bellen is natuurlijk geen garantie dat je wordt uitgenodigd. Het kan er wel voor zorgen dat je sollicitatie persoonlijker wordt en beter aansluit bij wat de organisatie zoekt.

Wacht niet alleen op een vacature

Niet iedere eerste baan begint met een sollicitatiebrief. Soms begint het met een gesprek.

Juist in Noord-Nederland zijn de lijnen vaak kort. Ben je benieuwd naar een organisatie of functie? Neem contact op met iemand die er werkt en stel een gerichte vraag. Bezoek een evenement, ga naar een netwerkbijeenkomst of vraag iemand om kennis te maken tijdens een netwerkgesprek.

Je hoeft daarbij niet direct om een baan te vragen. Informeer bijvoorbeeld naar:

• hoe iemand in het vakgebied terecht is gekomen;
• welke vaardigheden belangrijk zijn in de functie;
• wat de organisatie zoekt in een starter;
• welke ontwikkelingen er binnen het vakgebied spelen;
• welke tip iemand heeft voor jouw eerste stap.

Zo’n gesprek geeft je niet alleen informatie. Je oefent ook met het vertellen van jouw verhaal en bouwt stap voor stap een netwerk op.

Kom binnen via een werkervaringsplek of traineeship

Lukt het niet direct om een vaste startersfunctie te vinden? Dan kan een werkervaringsplek of traineeship een slimme tussenstap zijn.

Je doet niet alleen relevante ervaring op, maar krijgt ook de kans om jezelf binnen een organisatie te laten zien. Bij een werkervaringsplek doe je tijdelijk praktijkervaring op, terwijl je in een traineeship werkt én een gericht ontwikkelprogramma volgt. Collega’s leren je kennen, zien hoe je werkt en ontdekken wat je kunt. Je bent daardoor niet langer alleen een naam boven een cv.

Dat kan nieuwe deuren openen. Misschien ontstaat er tijdens je werkervaringsplek of traineeship een functie die goed bij je past. Misschien mag je na afloop bij de organisatie blijven. En ook wanneer dat niet zo is, vertrek je met meer ervaring, nieuwe contacten en concrete voorbeelden die je bij een volgende sollicitatie kunt gebruiken.

Kijk bij het beoordelen van een werkervaringsplek wel kritisch naar wat je ervoor terugkrijgt. Is er goede begeleiding? Krijg je duidelijke verantwoordelijkheden? Kun je nieuwe vaardigheden ontwikkelen? En is er perspectief op een volgende stap? Een goede werkervaringsplek moet jou daadwerkelijk verder helpen.

Doe gericht nieuwe ervaring op

Naast een werkervaringsplek of traineeship zijn er meer manieren om ervaring op te bouwen. Je kunt bijvoorbeeld:

• een korte cursus of training volgen;
• vrijwilligerswerk doen binnen jouw vakgebied;
• een eigen project starten;
• een vereniging of stichting helpen;
• deelnemen aan activiteiten waar je werkgevers en andere starters ontmoet;
• een portfolio maken met eigen werk of studieprojecten.

Kies liever één activiteit die goed aansluit bij jouw doel dan vijf losse cursussen zonder duidelijke richting.

Wil je bijvoorbeeld het communicatievakgebied in? Help dan een lokale organisatie met een nieuwsbrief of socialmediaplan. Zoek je een functie in data of IT? Bouw een klein portfolio waarin je laat zien welke vraagstukken je kunt oplossen. Zo heb je tijdens een sollicitatie iets concreets om over te vertellen en te laten zien.

Ontdek traineeships en ontmoet andere starters via Traineelink

Bij Noorderlink spreken we veel werkgevers én jonge talenten in het Noorden. Via onze netwerken horen we van dichtbij waar starters tegenaan lopen en welke mogelijkheden er in de regio zijn.

Ben je student, recent afgestudeerd of geïnteresseerd in een traineeship? Dan is Traineelink een goed startpunt. Ons netwerk brengt trainees en trainee-organisaties in Noord-Nederland samen.

Via Traineelink ontdek je welke traineeships er in het Noorden zijn, ontmoet je andere trainees en kun je deelnemen aan activiteiten die gericht zijn op persoonlijke en professionele ontwikkeling. Zo bouw je niet alleen werkervaring op, maar ook een netwerk waar je tijdens de rest van je loopbaan iets aan kunt hebben.

Kortom: jouw eerste baan begint niet bij drie jaar ervaring

Je hoeft als starter nog niet alles te kunnen. Laat vooral zien welke ervaring en vaardigheden je al meebrengt, waar je naartoe wilt en dat je bereid bent om te leren. Soms lukt dat met een gerichte sollicitatie, soms via een creatief idee, een goed gesprek of een traineeship waarin je jezelf kunt bewijzen. Wacht dus niet tot je op papier aan elke functie-eis voldoet, maar zoek naar de plek waar je de kans krijgt om te laten zien wat je kunt.

Toe aan die eerste stap? Bekijk de actuele vacatures en traineeships in het Noorden en stel een vacature-alert in. Zo ontvang je elke ochtend vacatures in je mailbox die bij jou passen.