Statushouders vinden steeds vaker hun weg naar de arbeidsmarkt, maar werk op niveau vraagt vaak om meer: taal, Nederlandse werkervaring, erkenning van diploma’s en gevoel voor de werkcultuur. Juist op die punten kan gerichte begeleiding het verschil maken.

Daarom biedt de gemeente Assen vier hoger opgeleide statushouders een traineeship binnen verschillende teams aan, waarbij ze worden begeleid door GOA Publiek. In dit duo-interview vertellen Wencke Gelinck en Linda Zagers namens gemeente Assen en Herre van Hilten namens GOA Publiek over de aanleiding, inhoud en begeleiding van het traject.

Wencke Gelinck en Linda Zagers, gemeente Assen
Linda: “ Het idee stond al langer op het wensenlijstje van Wencke. Vanuit team Nieuwkomers zag zij de toegevoegde waarde van dit traineeship voor statushouders omdat er veel potentieel ligt bij hoger opgeleide statushouders. Toch is het voor hen vaak lastig om passend werk te vinden door de taalbarrière.”

Wencke : “Met dit traineeship bieden we deze doelgroep een springplank naar werk op niveau. Tegelijkertijd halen we als gemeente nieuwe perspectieven in huis. De kennis en ervaring die trainees meenemen vanuit hun geboorteland en cultuur, kunnen ons helpen om vanuit andere invalshoeken naar maatschappelijke vraagstukken te kijken.”

Herre van Hilten, GOA Publiek: “ Er is in Noord-Nederland een grote groep statushouders die gemotiveerd is om te werken en vaak al een afgeronde opleiding of interessante werkervaring meebrengt. Wat zij nodig hebben, is een kans om hun Nederlands verder te ontwikkelen en de Nederlandse werkcultuur te leren kennen”.

Wencke en Linda: “De vier trainees doen in twee jaar werkervaring op bij verschillende teams binnen de gemeente, waaronder ICT, energietransitie, civiel en nieuwkomers.

In de eerste fase ligt de nadruk op taalontwikkeling, vakjargon en het leren kennen van de gemeentelijke werkcultuur. Daarbij combineren de trainees taallessen en begeleiding door GOA Publiek met praktijkervaring in hun eigen team. Later wordt hun takenpakket uitgebreid en werken ze toe naar een eindopdracht.

Ook voor statushouders zelf is juist die combinatie van leren en werken waardevol. Zoals een van hen het verwoordt:

“Het traineeprogramma is een mooie kans voor mensen met een diploma die ervaring moeten opdoen en Nederlands willen leren. Het is een combinatie van leren en werken.”

Herre : “Naast taalontwikkeling maakt de aandacht voor ongeschreven regels dit traineeship anders dan een regulier traject. Denk aan samenwerken, feedback geven of omgaan met hiërarchie. Voor reguliere trainees zijn die dingen vaak vanzelfsprekend, maar voor statushouders is dat niet altijd zo. Daarom besteden we daar in de begeleiding en workshops extra aandacht aan.”

Herre:
“ Vanuit GOA Publiek begeleiden we de trainees elke woensdagmiddag in de vorm van opdrachten en individuele begeleidingsgesprekken. Die begeleiding is soms heel praktisch. Het kan gaan over hoe je een vraag stelt, hoe je feedback geeft of hoe je je plek vindt in een team. Juist praktijkervaring is belangrijk, want de werkcultuur leer je niet alleen kennen in lessen, maar vooral op de werkvloer.

Wencke en Linda:
"Binnen de gemeente heeft iedere trainee een mentor op de werkvloer en een persoonlijke taal- en cultuurbuddy. De buddy helpt bij vragen over taal, cultuur en vakjargon. De mentor begeleidt de trainee inhoudelijk binnen het team en helpt bij het opbouwen van werkervaring.

Van de organisatie vraagt dit vooral openheid, tijd en begrip. Soms moet je iets extra uitleggen, langzamer praten of andere woorden gebruiken. Ter voorbereiding hebben de betrokken buddy’s, mentoren, projectleider en carrièrecoaches van GOA Publiek ook een training ‘Cultuursensitief werken’ gevolgd bij DNA Next'.

Wencke en Linda:
"Wat ons opvalt is de hoge mate van enthousiasme, gedrevenheid en dankbaarheid. De trainees grijpen deze kans echt aan om weer aan de slag te kunnen in een functie op het niveau van het werk dat zij in hun geboorteland hadden. Ze willen volwaardig meedoen, bijdragen aan de samenleving en iets terugdoen voor hun nieuwe thuisland".

Herre:
"Dat herken ik heel erg. De trainees zijn enorm leergierig en zouden het liefst direct met een grote opdracht aan de slag gaan. Soms hoort het bij onze begeleiding om juist even op de rem te trappen, omdat de eerste fase bedoeld is om een stevige basis te leggen".

Herre:
"We kregen veel reacties van gemotiveerde kandidaten en wilden iedereen wel een kans geven, maar er was slechts plek voor vier trainees. Daarom organiseerden we een uitgebreidere wervingsdag, met gesprekken en een schrijfopdracht onder begeleiding van DNA Next . Zo konden we ook het niveau van de Nederlandse taal goed meenemen.

In de praktijk komen we mooie en soms grappige leermomenten tegen. Waar het voor veel Nederlanders normaal is om als kind te leren fietsen, is dat voor statushouders niet altijd zo. Toen we een fietsexcursie organiseerden, bedachten we ineens dat het goed was om eerst te checken of iedereen kon fietsen".

Wencke en Linda:
"Voor ons is vooral duidelijk geworden hoeveel positieve energie dit programma geeft. Dat begon al bij de selectiedag. Daar voelde je hoop en dankbaarheid. Zelfs kandidaten die werden afgewezen, stuurden nog bedankmails".

'‘Het traineeship is voor mij een nieuwe kans. Een keerpunt in mijn leven in Nederland en een positieve mijlpaal.

Wencke en Linda:
"We hopen dat deze pilot zijn toegevoegde waarde bewijst en uiteindelijk een regulier onderdeel wordt van ons aanbod van traineeships. Ook hopen we andere organisaties te inspireren om hiermee aan de slag te gaan. Als meer organisaties dit in Noord-Nederland oppakken, kunnen we ervaringen delen en er samen nog meer uit halen.

Onze belangrijkste boodschap is: ga dit gewoon doen. Er is heel veel potentieel dat wacht op een kans. We zijn altijd bereid om onze informatie over het programma te delen. Door dit met meer gemeenten gezamenlijk op te pakken kunnen we kijken waar het mogelijk is om kosten te delen, zoals voor de Nederlandse taallessen".

Herre:
"Ook wij hopen dat meer organisaties aansluiten. Er is veel potentieel onder statushouders en er ligt een maatschappelijke opdracht om meer mensen aan passend werk te helpen. In de startfase vraagt dat wel om extra begeleiding en investering, bijvoorbeeld in taallessen en een warm welkom".

Het traineeship voor statushouders laat zien hoe arbeidsparticipatie, talentontwikkeling en inclusie elkaar kunnen versterken. Voor de trainees is het een kans om hun toekomst in Nederland verder op te bouwen. Voor de gemeente Assen en GOA Publiek is het een manier om talent te benutten, nieuwe perspectieven binnen te halen en samen te leren van wat deze doelgroep meebrengt.

Wil je meer weten over dit traineeship? Neem dan contact op met Herre van Hilten van GOA Publiek via herre@goapubliek.nl of met Linda Zagers via l.zagers@assen.nl voor het volledige ervaringsverhaal van de gemeente Assen.